Νέα

Η oμιλία του Προέδρου του JA Greece Μάρκου Βερέμη στο TEDxΜοraitisSchool 2020

15 October 2020

 

 

 

- Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2020

- Θέμα: Redifining Borders

- Δείτε την ομιλία: https://www.youtube.com/watch?v=q6AFtbVXou8

- Δείτε το πρόγραμμα: https://www.tedxmoraitisschool.com/

  

«Σε ένα χρόνο, θα γιορτάσουμε 200 χρόνια από την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους. Και αντί για πανηγύρια και γιορτές, θα πρότεινα να αναστοχαστούμε λίγο τι έχει συμβεί αυτά τα τελευταία 200 χρόνια. Και ένα από τα πιο βασικά συμπεράσματα που έχει σχέση και με το θέμα το σημερινό, είναι ότι τα πιο σημαντικά και τα πιο δύσκολα τελικά σύνορα δεν είναι γεωγραφικά, είναι τα σύνορα του μυαλού μας. Αν κανείς κοιτάξει τις μεγάλες στιγμές της χώρας και τις κακές στιγμές της χώρας, θα διαπιστώσει πως οι καλές μας στιγμές συνδέονταν με ανοιχτά μυαλά και με εκσυγχρονισμό. Οι πιο σκοτεινές μας στιγμές ήταν όταν τα μυαλά μας έκλεισαν, όταν σύνορα του μυαλού μας, στένεψαν. Και αυτά θέλω να συζητήσουμε σήμερα. Εγώ μεγάλωσα τη δεκαετία του 80. Ήταν μια δεκαετία κατά την οποία η ευημερία αυξανόταν, οι Έλληνες γίνονταν όλο και πιο πλούσιοι, έπαιρναν κάθε χρόνο καλύτερο αυτοκίνητο, πήγαιναν σε ένα καλύτερο σπίτι, αλλά την ίδια στιγμή, τα μυαλά, αντί να ανοίγουν, στένευαν. Ήμασταν μια χώρα, σε μεγάλο ποσοστό, που μετατράπηκε από τη μεταπολεμική γενιά που ξανάχτισε μια διαλυμένη χώρα, από τη γενιά που παρήγαγε ιδέες, κτίρια, εταιρείες, σε μια χώρα που άρχισε να θυμίζει απλώς έναν μεταπράτη, έναν εισαγωγέα. Οι μεγάλες επιτυχίες της δεκαετίας του 80 και του 90 ήταν εταιρείες που έκαναν εισαγωγές ξένων προϊόντων και είχαμε ένα βασικό πρόβλημα όχι μόνο στην οικονομία μας και το έλλειμα του εμπορικού μας ισοζυγίου το οποίο οδήγησε τελικά και στην κρίση, αλλά υπήρξε ένα έλλειμμα φαντασίας, ένα έλλειμμα οράματος. Υπήρξε ένα έλλειμμα πίστης. Κι έτσι φτάσαμε το 2004, με την περίφημη Porsche Cayenne, να είναι το απόλυτο σύμβολο ευτυχίας του Έλληνα. Αυτό φυσικά ήταν ξεκάθαρα μια ένδειξη ότι πολύ σύντομα η χώρα θα έμπαινε σε μια κρίση. Γιατί; Γιατί είχαμε σταματήσει να παράγουμε, είχαμε σταματήσει να ονειρευόμαστε, είχαμε σταματήσει να είμαστε δημιουργικοί και είχαμε γίνει απλώς μανιώδεις καταναλωτές. Αυτός ο τρόπος σκέψης στένεψε όλο και περισσότερο τα μυαλά μας, ώσπου φτάσαμε στο σημείο να πανηγυρίζουμε τη σμίκρυνση της χώρας μας, τη στιγμή που οι Έλληνες είπαν ΟΧΙ στην Ευρώπη. Ήταν μια στιγμή που έλαμψε ο απομονωτισμός, έλαμψαν οι στενοκέφαλοι, έλαμψαν τα κλειστά μυαλά. Φυσικά αυτό, μετά ακολούθησε και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου. Ο Τράμπ θέλησε να υψώσει τείχη ενάντια στους Μεξικανούς, ο Μπόρις Τζόνσον ηγήθηκε της αποχώρησης της Αγγλίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση κι έτσι φτάσαμε σε μια επικράτηση αυτού του λαϊκισμού, αυτού του απομονωτισμού, αυτών των στενών μυαλών, αυτών που επέλεξαν τα σύνορα του μυαλού τους να κλείσουν αντί να ανοίξουν. Θέλω να σας πω μια ιστορία που είναι αρκετά χρήσιμη για το μέλλον της χώρας και για αυτό που κάποιοι ονομάζουν παλιγγενεσία. Η παλιγγενεσία, 200 χρόνια μετά την Επανάσταση, μπορεί να είναι ένας ουσιαστικός στόχος για σας που είστε τώρα 16, 17, 18 χρονών, έτσι που όταν φτάσετε σε μια ηλικία που θα έχετε παιδιά και εγγόνια, να μπορείτε να τους πείτε ότι «εγώ, στα παραγωγικά μου χρόνια, συνέβαλλα στο να αλλάξω τη μοίρα μιας χώρας, κυρίως επειδή βοήθησα να διευρυνθούν τα σύνορα στο μυαλό των ανθρώπων και να έχουμε μια διαφορετική πορεία».  

Έχουμε πολλά να μάθουμε από το Διαστημικό Πρόγραμμα της Αμερικής, εάν θέλουμε να αλλάξουμε νοοτροπία, αν θέλουμε να αλλάξουμε μυαλά, εάν θέλουμε να διευρύνουμε τα σύνορά μας. Ο Τζον Κένεντι, όταν έβγαλε αυτή την περίφημη ομιλία, που έπαιξε πάρα πολύ σημαντικό ρόλο το 1961, δεν το έκανε πραγματικά επειδή είχε ένα ειδικό ενδιαφέρον για το διαστημικό πρόγραμμα της Αμερικής. Είναι αποδεδειγμένο ότι είχε μικρό ενδιαφέρον για το εάν ο άνθρωπος θα πάει στο φεγγάρι ή όχι, ο ίδιος ο Κένεντι. Αυτό που είδε πολύ σωστά είναι ότι όταν μια χώρα βάζει έναν πολύ δύσκολο στόχο και κινητοποιεί τη φαντασία εκατομμυρίων ανθρώπων, ότι τα όρια του μυαλού τους μπορούν να φθάσουν και ως το φεγγάρι, αυτό έχει μια ιδιαίτερη σημασία για όλη τη χώρα. Έτσι λοιπόν είπε ότι εμείς δεν επιλέγουμε να πάμε στο φεγγάρι επειδή είναι εύκολο, αλλά ακριβώς επειδή είναι ΔΥΣΚΟΛΟ. Και 8 χρόνια μετά, τοποθετήθηκε η Αμερικανική σημαία στο φεγγάρι και πήγαν οι πρώτοι άνθρωποι με το Appollo 11. Κι αυτό άλλαξε όχι μόνο τη νοοτροπία της Αμερικής, αλλά όλου του πλανήτη και απέδειξε πόσο σημαντικά είναι αυτά τα επιτεύγματα στο να ανοίγουν τα σύνορα του μυαλού. Αυτό που είναι πολύ ενδιαφέρον, μετά το 1969, είναι ότι το κάθε παιδί θεώρησε ότι μπορεί να γίνει αστροναύτης, ότι το κάθε παιδί ένιωσε ότι τα όριά του είναι ανεξάντλητα, ότι η λέξη «αδύνατον» δε σημαίνει πολλά πράγματα, ότι είναι μόνο μια άποψη και όχι μια πραγματικότητα. Αυτό που βρήκα πολύ ενδιαφέρον ήταν τι έγινε το 1986, όταν εκτοξεύτηκε ο πρώτος πολίτης, όχι αστροναύτης, στο διάστημα. Ήταν μια δασκάλα, η Κρίστα Μακόλιφ 38 ετών, με δύο παιδιά, που θα ήταν ο πρώτος πολίτης που θα πάει στο διάστημα. Το Challenger όπως ξέρετε, λίγα λεπτά μετά την απογείωσή του, ανατινάχθηκε. Σκοτώθηκαν 7 αστροναύτες, ήταν η μεγαλύτερη αποτυχία της Αμερικής για πάρα πολλά χρόνια και συγκλόνισε όλο τον κόσμο και εμένα προσωπικά. Θυμάμαι ακόμα τη στιγμή που κοιτούσα την τηλεόραση και έβλεπα αυτό το όνειρο να διαλύεται, να ανατινάζεται αυτό το διαστημόπλοιο. Αμέσως μετά όμως, ο Ρήγκαν βγήκε και έκανε μια -πολύ γνωστή πλέον- ομιλία, η οποία, λίγο ως πολύ, δείχνει τη νοοτροπία που πρέπει κανείς να έχει όταν θέλει να καινοτομήσει, όταν θέλει να κάνει κάτι διαφορετικό. Ο Ρήγκαν είπε «καταλαβαίνω τα παιδιά που είδαν αυτό το φοβερό θέαμα, αλλά καμιά φορά πρέπει να συμβούν άσχημα πράγματα, ή γεγονότα που πονάνε πολύ μέσα στη διαδικασία της εξερεύνησης και της ανακάλυψης. Δηλαδή στην ουσία, ότι η αποτυχία είναι αναπόσπαστο μέρος της επιτυχίας. Θα έχεις πολλές αποτυχίες μέχρι να φτάσεις σε μια επιτυχία και πρέπει να συνεχίσεις να προσπαθείς και αυτό που είπε ήταν ότι το πλήρωμα του Challenger είναι αυτό που μας τραβά προς το μέλλον. Με αυτή την έμπνευση λοιπόν, αυτού του είδους τα μυαλά, τα ανοιχτά μυαλά, εγώ με μερικούς φίλους μου, φτιάξαμε την Upstream, μια εταιρεία τεχνολογίας, το 2002. Σε μια εποχή που η Ελλάδα δεν είχε εταιρείες τεχνολογίας που έκαναν εξαγωγές, είχε εταιρείες που κυρίως εξυπηρετούσαν το Ελληνικό κράτος, που δεν ήταν ούτε ιδιαίτερα εξωστρεφείς, ούτε ιδιαίτερα καινοτόμες στις υπηρεσίες τους.

Εμείς, μια παρέα 27ρηδων, 28ρηδων αποφασίσαμε σε ένα μικρό διαμέρισμα στους Αμπελόκηπους να φτιάξουμε μια εταιρεία που θα κάνει κάτι ακριβώς το αντίθετο από το νορμάλ του 2002 της Ελλάδας. Το αντίθετο από την Ελλάδα των Porche Cayenne, την Ελλάδα της ευημερίας, την Ελλάδα των δανεικών, την Ελλάδα των μεγάλων δημοσίων έργων. Κοιτάξαμε προς τα έξω και ξεκινήσαμε κατά κάποιο τρόπο τη δική μας αποστολή στο φεγγάρι. Τότε μας φαινόταν πάρα πολύ δύσκολο αυτό το εγχείρημα. Μια μικρή ομάδα 7-8 ανθρώπων σε ένα μικρό διαμέρισμα στους Αμπελόκηπους να προσπαθήσουν να φτιάξουν ένα προϊόν τεχνολογίας το οποίο θα πουλήσει σε πάρα πολλές χώρες του κόσμου. Δέκα χρόνια μετά αυτή η εταιρεία έφτασε να έχει πάνω από 450 άτομα, να πουλάει σε 50 χώρες του κόσμου, να έχει δημιουργήσει πάρα πολλά προϊόντα τεχνολογίας και καινοτομίας και παραμείναμε πάρα πολύ ευτυχείς για την επιλογή μας, παρά  τις αποτυχίες που είχαμε μέχρι να φτάσουμε στο σημείο να είμαστε μια πετυχημένη εταιρεία. Αυτό το οποίο φάνηκε ξεκάθαρα, είναι πόση σημασία έχει κάθε μέρα, σε ένα περιβάλλον δουλειάς, να πολεμάς τον μεγαλύτερο εχθρό που μπορεί να έχει κανείς όταν προσπαθεί να πετύχει κάτι, όταν προσπαθεί να δημιουργήσει κάτι, που είναι τα στενά μυαλά. Τα πολύ πολύ αυστηρά σύνορα της σκέψης. Πρέπει να νικήσεις τον πιο δύσκολο εχθρό που είναι ο κυνισμός. Το να βλέπεις ανθρώπους που είναι κυνικοί, να μεταμορφώνονται σε ανθρώπους με πάθος, όραμα, και χαρά για ζωή, είναι ίσως από τη δική μου εμπειρία, το πιο σημαντικό και ωραίο πράγμα που μπορεί να σου συμβεί. Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Ο κάθε άνθρωπος έχει έναν καλό εαυτό και έναν κακό εαυτό. Και το μεγάλο στοίχημα για τον καθένα μας ατομικά και για τη χώρα ολόκληρη είναι πως θα μπορέσουμε, κάθε μέρα που περνά να βρούμε τον καλό μας εαυτό. Και να είστε σίγουροι πως όταν βρίσκεις τον καλό σου εαυτό γίνεσαι και πολύ ευτυχής. Η Upstream λοιπόν, ήταν ένα ειδικό παράδειγμα; Μια ειδική περίπτωση; Τι έγινε στο χώρο της τεχνολογίας γενικά στην Ελλάδα; Έγινε ένα μικρό θαύμα μέσα σε 10 χρόνια! Δηλαδή, ενώ το 2010 σχεδόν δεν υπήρχε αυτός ο τομέας, ήταν κάπου στο μηδέν, 10 χρόνια αργότερα, είναι ένας τομέας ο οποίος έχει κεφαλαιοποίηση -οι εταιρείες αυτές- έχουν αξία πάνω από 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Έχουμε εταιρείες και που μας έχουν αλλάξει τη ζωή, όπως το Βeat, έχουμε εταιρείες όπως το e-food, έχουμε το Instashop που πρόσφατα εξαγοράστηκε για 370 εκατομμύρια δολάρια, έχουμε τη Softomotive, έχουμε πολλές επιτυχημένες εταιρείες, που όλες μαζί έφτιαξαν έναν καινούργιο κόσμο, έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης.  Ποιος είναι αυτός ο διαφορετικός τρόπος σκέψης, γιατί είναι τόσο  διαφορετικός από την Ελλάδα στην οποία μεγάλωσα εγώ, το 1980, και που αναπόφευκτα οδήγησε τελικά στην κατάρρευση της χώρας, το 2007-2008 με την οικονομική κρίση; Το πρώτο και πιο βασικό στοιχείο, ήταν ότι οι άνθρωποι που ασχολήθηκαν με αυτές τις εταιρείες, είχαν ένα όραμα, είχαν μια πίστη, είχαν μια αισιοδοξία. Ήθελαν να δημιουργήσουν. Δεν ήθελαν να μεταπουλήσουν, ούτε απλώς να βγάλουν λεφτά και να περνάνε καλά. Ήθελαν να κάνουν κάτι πιο σημαντικό. Ήθελαν να δημιουργήσουν καινοτόμα προϊόντα, να δημιουργήσουν εταιρείες, να μορφώσουν ανθρώπους, να δημιουργήσουν ομάδες. Όλα λοιπόν αυτά τα στοιχεία άρχισαν να διαδίδονται και επηρεάζουν θετικά. Για παράδειγμα μέσα από την Upstream δημιουργήθηκαν άλλες έξι εταιρείες, και μετά, εκθετικά, άλλες 6-7 εταιρείες, και φθάσαμε στο σημείο να μπορούμε να μιλάμε σήμερα για έναν τομέα τεχνολογίας στην Ελλάδα που έχει αυτή τη νοοτροπία. Ανθρώπους δηλαδή με ανοιχτά μυαλά, που έσπρωξαν τα σύνορα του μυαλού τους παραπέρα. Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι η επιμονή, η πίστη, η τόλμη, η αποδοχή της αποτυχίας ως μέρος της επιτυχίας, η φαντασία, τα όνειρα, η ομαδικότητα, η καινοτομία, είναι όλα χαρακτηριστικά ανθρώπων με ανοιχτό μυαλό. Αντίθετα ο κυνισμός, η βολή, η απομίμηση, η ατομικότητα είναι χαρακτηριστικά που προέρχονται από στενούς ορίζοντες σκέψης. Έτσι λοιπόν τώρα, που είμαστε σε ένα σταυροδρόμι σαν χώρα και πρέπει να επιλέξουμε από δω και πέρα που θα πάμε, κοιτώντας τα τελευταία 200 χρόνια τι κάναμε σωστά, τι κάναμε λάθος…. Θέλω να κλείσω αυτήν την ομιλία με κάτι που προέρχεται από πολύ πριν από τα 200 χρόνια, με τα λόγια του Αριστοτέλη. Είμαστε μια κοινωνία εθισμένη στην ευτυχία. Είμαστε μια κοινωνία εθισμένη στον καταναλωτισμό, στις διακρίσεις, συχνά στον απομονωτισμό, αλλά πάντως ψάχνουμε την ευτυχία. Η ευτυχία όμως δεν είναι κάτι το οποίο ορίζουμε. Όπως φάνηκε και με τον COVID, μπορεί να συμβούν πράγματα που είναι πολύ πέρα από το δικό μας έλεγχο. Και άρα η ευτυχία ίσως δεν είναι πιο σημαντικό στοιχείο. Μια ξεχασμένη λέξη, που πρέπει να θυμηθούμε, είναι η ευδαιμονία για την οποία μιλά ο Αριστοτέλης. Η ευδαιμονία είναι η ικανότητά μας να βρούμε τους καλούς μας δαίμονες, τον καλό μας εαυτό. Και αυτό είναι κάτι που μπορούμε να ελέγξουμε.  Αυτή η ευδαιμονία μπορεί να επιτευχθεί μέσα από συγκεκριμένους κανόνες, οι οποίοι θα έπρεπε να είναι και ο προσωπικός μας οδηγός αλλά και ο εθνικός μας οδηγός. Και είναι τέσσερα πράγματα όλα κι όλα. Το πρώτο είναι η Τόλμη. Μια ζωή που περνάει για ανθρώπους που ζούν με φόβο, είναι μια μισή ζωή. Η τόλμη, διάθεση για ρίσκο, η αποδοχή της αποτυχίας, πρέπει να είναι ο οδηγός μας. Αυτό είναι το πρώτο. Η τόλμη. Το δεύτερο είναι το Μέτρο. Μπορεί να έχεις πετύχει πάρα πολλά, μπορεί να νομίζεις ότι έχεις πετύχει πάρα πολλά, αλλά το να παραμείνεις μετριόφρων, να παραμείνεις ταπεινός, να έχεις την ικανότητα να καταλάβεις ότι αυτά που έχεις πετύχει, παροδικά και ασήμαντα, δίνει πάντα σε μια κοινωνία μια ισορροπία και δίνει και στον άνθρωπο μια ισορροπία. Λοιπόν, Τόλμη, Μέτρο, Δικαιοσύνη. Η Δικαιοσύνη είναι κάτι που ο καθένας κουβαλάει μέσα του. Ξέρεις ποιό είναι το δίκαιο και ποιο είναι το άδικο σε κάθε τομέα της ζωής σου και  προσπαθείς πάντα να είσαι δίκαιος, ακόμα κι αν βλάπτει το προσωπικό σου συμφέρον. Και το τελευταίο είναι η ενσυναίσθηση, η μεγαλοψυχία… Δεν είμαστε τίποτα από μόνοι μας. Είμαστε κάποιοι σε σχέση με όλους τους υπόλοιπους.  Πρέπει να καταλαβαίνεις τους γύρω σου, να ασχολείσαι με τους γύρω σου, να λειτουργείς μέσα σε μια κοινωνία, σε μια ομάδα, να μην είσαι ιδιώτης. Ο Ιδιώτης στα αρχαία δεν υπάρχει, η απ’ ευθείας μετάφραση είναι μόνο στα λατινικά idiot, ηλίθιος, αυτός που βρίσκεται έξω από την κοινωνία, έξω από τους άλλους. Αυτοί είναι λοιπόν οι 4 κανόνες της ευδαιμονίας. Η μεγάλη μου επιθυμία θα είναι, αυτή η χώρα, τα επόμενα 200 χρόνια να ενστερνιστεί περισσότερο την ευδαιμονία και λιγότερο την ευτυχία. Ευχαριστώ πολύ.  

 

 

 

 

We use cookies to ensure you get the best experience on our website. Find out more here.

I accept cookies from this site